Soňky ýyllarda dünýäniň millionlarça adamy üçin hakyky ýolbeletlere öwrülen bäş kitaba syn bermegi makul bildik. Bu kitaplar özüni has gowy tanamak, pikirlenişini üýtgetmek, häsiýetini berkitmek we durmuşyny aňly-düşünjeli gurmagy öwrenmek isleýän adamlar üçin aýratyn ähmiýetlidir. Olar:
- Reý Dalionyň “Ýörelgeler: Durmuş we iş” kitaby,
- Stiwen Kowiniň “Ýokary netijeli adamlaryň 7 endigi” kitaby,
- Daniel Goulmanyň “Emosional intellekt” kitaby,
- Jeýms Kliriň “Atomik endikler” kitaby,
- Daniel Kanemanyň “Haýal pikirlen, çalt karar ber” kitaby.
Bu kitaplaryň her biri şahsy ösüşiň iň möhüm taraplaryny — tertip-düzgünden we endiklerden başlap, emosional kämillige, pikirlenişe hem-de karar kabul etmegiň ýörelgelerine çenli giňden açyp görkezýär. Biz bu eserleriň iň gymmatly pikirlerini, amaly netijelerini we durmuş sapaklaryny jemläp, ony diňe bir kitap synyna däl, eýsem durmuşyny has oýlanyşykly, sazlaşykly we üstünlikli etmek isleýän her bir okyjy üçin peýdaly hem düşnükli gollanma öwürmäge çalyşdyk.
Köp adamlar öz-özüni ösdürmek baradaky onlarça kitaby okaýarlar, täze pikirlerden ruhlanýarlar, sahypalarda bellikleri edýärler, paýhasly pikirler bilen ylalaşýarlar — emma belli bir wagtdan soň özleriniň durmuşynyň öňküligine galýandygyny duýýarlar. Munuň sebäbi ýüzleý okamagyň diňe öňe gidýän ýaly duýgy döretmegidir. Hakyky üýtgeşmeler diňe öwrenen zatlaryň şahsy tejribä öwrülende, gündelik hereketlerde öz beýanyny tapanda we adamyň içki dünýägaraýşynyň bir bölegine öwrülende başlanýar.
Stiwen Kowi hut şu hakykaty ýatladýar. Ol öz eserinde hakyky üstünligiň hemişe içden başlanýandygyny öňe sürýär. Adam diňe daşky görnüşini üýtgetmäge synanyşyp, häsiýetiniň, pikirlenişiniň we reaksiýalarynyň üstünde işlemese, sazlaşykly durmuş gurup bilmez.
Islendik wakanyň we oňa bolan biziň reaksiýamyzyň arasynda hemişe örän gysga saýlaw pursaty bolýar. Hut şol pursat hem geljegiň ugruny kesgitleýär. Bir adam ýagdaýlaryň we öýke-kinäniň ýesirine öwrülýär, başga biri bolsa içki durnuklylygyny saklap, öz durmuşy üçin jogapkärçiligi öz üstüne alýar.
Käwagt diňe birnäçe sekuntlyk oýlanyşykly dymyşlyk hem wakalaryň soňraky gidişini üýtgedip bilýär. Adam tankyda ýa-da kynçylyklara gaharly jogap bermegiň ýerine özüne şeýle soragy berip biler: haýsy jogap maňa hakykatdanam ösüş getirer? Haýsy çözgüt meni kämillige ýakynlaşdyrar we adaty emosional reaksiýalaryň aýlawyna gaýtaryp eltmez?
Emma muňa düşünseler-de, köpler ýene-de şol bir mesele bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar: gowy meýiller tiz wagtda ýitýär, köne endikler bolsa gaýdyp gelýär. Hut şu ýerde Jeýms Kliriň açyp görkezýän pikiri aýratyn möhümdir.
Ol erk-islegiň çäkli serişdedigini görkezýär. Adam diňe içki dartgynlylygyň hasabyna özüni hemişe ýeňip bilmez. Öz tebigatyňa garşy göreşmegiň ýerine, peýdaly hereketleriň tebigy we aňsat boljak gurşawyny döretmek has paýhaslydyr.
Biziň durmuşymyz seýrek duş gelýän gahrymançylykly hereketler bilen däl-de, göze ilmeýän gaýtalanmalar arkaly kemala gelýär. Her gün ýerine ýetirilýän ownuk hereketler kem-kemden ykbala öwrülýär. Her agşam birnäçe sahypa kitap okamak, gysga gezelenç etmek, güni meýilleşdirmek endigi, wagtynda saklanyp oýlanmagy başarmak — hut şular ýaly ujypsyz görünýän ädimlerden uly üýtgeşmeler başlanýar.
Şeýle-de bolsa, iň peýdaly endikler hem adamy esasy kynçylykdan — öz pikirleniş aýratynlyklaryndan gorap bilmeýär. Hut şu ýerde Daniel Kanemanyň pikirleri aýratyn ähmiýetlidir.
Ol adam aňynyň örän täsin işleýändigini düşündirýär: beýin energiýany tygşytlamaga çalyşýar weşonuň üçin hemişe çalt, awtomatiki çözgütleri hödürleýär. Köplenç hut şol çözgütler howlukmaç netijeleriň, emosional hereketleriň, nädogry kararlaryň we durmuşdaky ýalňyşlyklaryň sebäbine öwrülýär.
Şular ýaly içki duzaklaryň ýesirine öwrülmezlik üçin adam haýal we çuňňur pikirlenmek ukybyny ösdürmelidir. Käwagt iň peýdaly endik — howlukmazlykdyr. Möhüm karar kabul etmezden öň säginmek, emosiýalaryň köşeşmegine wagt bermek, delilleri kagyza ýazmak, ýagdaýa daşyndan seretmek zerurdyr. Hut şular ýaly pursatlarda pikirleniş kämilligi döreýär.
Emma iň rasional adam hem durmuşy aladasyz, lapykeçliksiz we emosional tupansyz ýaşap bilmez. Şonuň üçin Daniel Goulmanyň ýazýan pikirleri aýratyn gymmatlydyr.
Emosional intellekt — bu duýgulary basyp ýatyrmak ýa-da sowukganly görünmäge synanyşmak däldir. Munuň tersine, bu öz duýgularyňa düşünmek, olary wagtynda duýmak we olaryň durmuşyňy dolandyrmagyna ýol bermezlikdir.
Köplenç adam hut öz içki ýagdaýyny dogruçyl boýun alan pursadynda özüni dolandyrmagy öwrenip başlaýar. “Häzir men alada edýärin” diýen ýönekeý sözlemiň özi hem içki gözegçiligi dikeldip bilýär. Emosiýalara düşünmek adama olaryň içinde ýitip gitmezlige we has asuda hem
paýhasly kararlar kabul etmäge kömek edýär. Netijede, bu pikirleriň ählisi Reý Dalionyň filosofiýasynda birleşýär. Ol ösüşiň iň möhüm ýörelgeleriniň birini ýatladýar: agyry we ýalňyşlyklar ýeňlişiň däl-de, ösüşiň binýadyna öwrülip biler.
Her bir çökgünlikiň, her bir şowsuzlygyň we her bir ýalňyşlygyň içinde gizlin sapak bar. Adam kynçylyklardan gaçanda däl-de, olardan netije çykarmagy öwrenende ösýär. Şonuň üçin öz başdan geçirenleriňi seljermek, özüňe dogruçyl soraglary bermek we durmuş sapaklaryny şahsy ýörelgelere öwürmek örän möhümdir.
Bu kitaplaryň pikirlerine üns bilen seredeniňde, olaryň biri-birini nähili sazlaşykly doldurýandygy aýdyň görünýär. Oýlanyşyklylyk adama öz durmuşy üçin jogapkärçiligi almaga kömek edýär.
Dogry endikler gündelik tertibi kemala getirýär. Haýal pikirlenmek howlukmaç kararlardan goraýar. Emosional intellekt içki deňagramlylygy saklamaga ýardam berýär. Ýalňyşlyklary seljermek ukyby bolsa islendik başdan geçirmäni ösüş çeşmesine öwürýär.
Belki-de, iň möhüm netije şudur: hakyky üýtgeşmeler hiç wagt birden ýüze çykmaýar. Durmuş pikirler, kararlar, endikler, reaksiýalar we adamynyň her gün ygrarly bolup galýan içki ýörelgeleri arkaly kem-kemden özgerýär. Hut şol göze görünmeýän gündelik ädimlerden wagtyň geçmegi bilen güýçli, sazlaşykly we oýlanyşykly şahsyýet kemala gelýär.
Okamak — adamyň özünde ösdürip biljek iň gymmatly we peýdaly endikleriniň biridir. Bedenterbiýe maşklarynyň bedeni berkidişi ýaly, yzygiderli okamak hem aňy ösdürýär, dünýägaraýşy giňeldýär we pikirlenmegiň çuňlugyny kemala getirýär.
Her gün diňe birnäçe sahypa okamak hem adamyň içki dünýäsini kem-kemden üýtgedýär: ýat güýçlenýär, sözleýiş ösýär, wakalary seljermek we has paýhasly karar kabul etmek ukyby kämilleşýär.
Iň möhümi bolsa, okamak endigi adama hemişe ösmegi we ösüş ýolunda durmazlygy öwredýär. Wagtyň geçmegi bilen kitaplar diňe bir maglumat çeşmesine däl, eýsem adamy has paýhasly, asuda we içki taýdan güýçli edýän hakyky halypalara öwrülýär.
Hut çagalyk döwründe pikirlenişi, häsiýeti we durmuşa bolan garaýşy kemala getirýän endikler ýola goýulýar. Kitap okamaga bolan söýgi, täze maglumatlara bolan gyzyklanma, oýlanmak, seljermek we sorag bermek ukyby tötänden döremeýär — olar dogry gurşaw, janly aragatnaşyk we ösüşe ruhlandyrýan atmosfera arkaly kem-kemden terbiýelenýär.
“Sanly Sowat” okuw merkezinde çagalar diňe maglumat almagy däl, eýsem has giň pikirlenmegi, öz mümkinçiliklerini açmagy we daş-töwerekleri bilen ynamly gatnaşyk etmegi hem öwrenýärler. Bu ýerde çagalarda bilesigelijilik, döredijilik, aragatnaşyk endikleri we yzygiderli özüni ösdürmäge bolan höwes ösdürilýär. Hut şeýle häsiýetler geljekki güýçli, ynamly we intellektual taýdan ösen şahsyýetiň binýadyna öwrülýär.
Makala “Sanly Sowat” okuw merkezi bilen hyzmatdaşlykda taýýarlandy.
Habarlaşmak üçin:
+993 63 639192
+993 62 525638
Salgysy:
Aşgabat ş., Görogly köçesi, 57 “A” jaý;
Aşgabat ş., Garaşsyzlyk şaýoly, “Älem” binasy
